Secangkir Kopi Cak Mus – 26.7.26
–
punokawan warisan Sunan Kalijogo
nguri budoyo sarujuk marang agomo
ora bendu ora mekso percoyo
Baca juga: Komite SMA Negeri 1 Biak Ajak 508 Orang Tua Murid Bersinergi Tingkatkan Mutu Pendidikan
piwulangan kanti alus penggalih
tulodho Kanjeng Nabi kang utomo
mbah Semar ngemong tutur wicaksono
Gareng olo katon nanging sabar narimo
Petruk tanggap waskito limpat boso
Bagong lugu nanging eling waspodo
punokawan prejengan wong cilik trapsilo
asring dilirwakake poro digdoyo
Sunan Kalijogo madangi kelir peteng kuoso
punokawan dadi panyuluh jiwo
ati peteng iso padang ora kroso
kanti gegojegan nanging paninggil roso
mulo konco ayo podo demen wayang
iku adiluhung nuswantoro agung
mahabarata ramayana lakon luhur
punokawan manjing goro-goro panglipur
nanging wekasane sukmo pitutur
Sunan Kalijogo mendhem jero mikul dhuwur
Lamongan, 25-7-2026
-000-
PUNOKAWAN
Punokawan warisan Sunan Kalijaga
Melestarikan budaya yang selaras dengan agama
Tidak memaksa dan tidak memerintah untuk percaya
Pelajaran disampaikan dengan hati yang halus
Meneladani Kanjeng Nabi yang paling utama

Mbah Semar mengasuh dengan tutur bijaksana
Gareng bertubuh kurang sempurna tapi sabar dan ikhlas menerima
Petruk tanggap, cerdas, dan lincah bicara
Bagong polos tapi tetap ingat dan waspada
Punokawan berpihak pada orang kecil yang berbudi luhur
Sering diabaikan oleh para penguasa
Sunan Kalijaga menerangi kelir yang gelap dan berkuasa
Punokawan menjadi penerang jiwa
Hati yang gelap bisa menjadi terang tanpa terasa
Dengan gurauan, namun meninggikan rasa
Maka kawan, mari sama-sama mencintai wayang
Itu adiluhung, warisan Nusantara yang agung
Mahabarata Ramayana adalah lakon yang luhur
Punokawan masuk di bagian goro-goro sebagai penghibur
Namun akhirnya menjadi wejangan untuk jiwa
Sunan Kalijaga menyimpan dalam-dalam sambil menjunjung tinggi
Lamongan, 25-7-2026
-000-
Makna Inti Puisinya:
Puisi ini memuliakan Punokawan sebagai “guru bangsa” ciptaan Sunan Kalijaga.
Mereka bukan cuma pelawak di wayang, tapi panyuluh jiwo – penerang jiwa. Lewat guyon, nyelipin dakwah, akhlak, dan pembelaan untuk wong cilik.
Pas banget sama semangat “Kembang Kangkung” dan “Hanya Berharap Pada Allah” mu kemarin: rendah hati, melayani, tapi punya pengaruh besar.





